Het is al weer wat weken geleden dat we voor het laatst een teken van leven gegeven hebben, maar de internet verbindingen hier in het verre oosten zijn van minimale kwaliteit en na een akkefietje met de politie in Iran wilden we daar ook niet mee te lang zitten. Anyway, we hebben jullie achtergelaten in de bus van Rasht naar Esfahan en van daar zal ik deze update vervolgen (de hoogtepunten natuurlijk, anders wordt het een boek... alhoewel het nu ook vrij lang is geworden...). De bussen naar Esfahan gingen alleen aan het eind van de middag wat maakte dat we erg ongustig midden in de nacht in Esfahan aankwamen. Gelukkig zat er weer een vriendelijke Mustafa in onze bus die ons uitnodigde met hem mee naar huis te gaan om daar de rest van de nacht bij hem uit te slapen en na de ochtend op zoek te gaan naar een hotel. Superattent van hem, en voor ons een zeer welkom aanbod. De volgende ochtend wilden Mustafa, z’n vrouw en hun dochter ons niet laten gaan voordat ze ons de stad hadden laten zien. En zo trokken we gevijven na een lekker Iraans ontbijtje Esfahan in. Een prachtige stad, heerlijke groene parken, met veel schaduw en gras om in te picknicken, iets wat Iraniers graag doen! In het centrum zijn de prachtige moskeen, pleinen, parken en bazaar allemaal binnen handbereik. De stad wordt tevens doorkruist door een rivier met prachtige bruggen die savonds romantisch verlicht zijn. Na een uitgebreid lunch (in Iran noemen ze dit lunch, maar het is gewoon het diner) wee bij Mustafa thuis namen we afscheid van hem en zijn gezin, maar niet voordat we hadden afgesproken om savonds bij de rivier elkaar weer te ontmoeten om met de rest van zijn familie daar te picknicken (hostage of hospitality ;). sAvonds volgens afspraak naar de rivier waar we door veel nieuwsgierige ogen werden aangegaapt. Met onze paar woordjes Farsi en handen en voeten voeren we kleine gesprekjes met Esfahaners totdat Mustafa ons gevonden heeft en meeneemt naar de plek waar zn familie verzameld is. Prachtig tafereel, vier generaties etend, pratend, lachend. We hebben een fantastische avond, welkom in Esfahan! De volgende dagen vermaken we ons samen en er volgen meerdere prettige ontmoetingen met vriendelijke Esfahaners. We genieten van al het moois dat Esfahan te bieden heeft, de Moskee aan het Imam Khomeini plein, de Jameh (Vrijdag) Moskee waar je verschillende stijlen van verschillende periodes in een gebouw vindt, slenteren over de bazaar met zijn traditionele handgemaakte tapijten en vazen, langs de rivier, Jolfa de Armeense wijk met zijn Armeense Kathedraal enz. En dit alles in een stad die een erg prettige atmosfeer ademt met moderne, vriendelijke mensen. Na Esfahan vervolgen we onze busreis naar Yazd, weer 6 uur met de bus naar het zuiden. Een erg religieuze buschauffeur jakkert ons naar de plaats van bestemming, stopt tot twee keer toe om te bidden langs de kant van de weg, maar maakt de verloren tijd goed door als een wilde iedereen van de weg te drukken en toeteren. Hoe vroom is dit? Yazd is een woestijnstad, met alle huizen van zandsteen, muren besmeerd met modder. We belanden in een tot hotel omgebouwde caravanserei waar het heerlijk toeven is. De stad wordt door een ingenieus systeem van qanats (ondergrondse tunnels) voorzien van water. De qanats zijn veelal meer dan 500km lang, beginnen hoog in de bergen en zijn door mensenhanden gegraven. Bovengronds kun je ze herkennen doordat er om de zoveel meter een hoopje aarde er uitziend als een mierenhoop omhoog is gestuwd. Indrukwekkend stukje vakmanschap. Na Yazd bussen we terug naar het noorden naar Kashan om daar nog een aantal traditionele Iraanse huizen te bekijken (mooi!) om vervolgens door te reizen naar Teheran waar het aanvragen van de visa kon beginnen. Om een lang verhaal kort te maken, het aanvragen van de visa voor Centraal Azie vraagt veel geduld, veel kromme tenen, veel dollars, veel papierwerk en enkele dagen tot weken wachten, maar het resultaat is dat als we Teheran velaten om terug te keren naar onze fietsen in Rasht we de trotse bezitters zijn geworden van een Uzbeeks visum en een Tajiks visum en dat het Turkmeense in de maak is, wat we op kunnen halen in Mashhad. Herenigd met onze fietsen, maar doordat we danig in tijdnood zijn gekomen doordat de data van het Uzbeekse visum strak gehouden zijn aan een uitnodiginsbrief die we maanden daarvoor al hadden verzonden... zijn we gedwongen weer een bus te nemen richting het oosten. De busreis gaat via Gorgan naar Bojnurd, vanwaaruit we in twee dagen fietsen naar Quchan. sAvonds besluiten we nog even op internet te gaan kijken en de aanvraag van de vergunning te doen om de Pamirs te mogen fietsen in Tajikistan. Op het moment dat we een aantal gegevens aan het downloaden zijn komen er twee mannen bij ons staan en vragen waar we vandaan komen. Dit gebeurd regelmatig dus we kijken er niet vreemd van op. Het wordt vervolgens wel vreemd als ze onze paspoorten willen zien. Ten eerste laten we die niet zomaar aan iedereen zien en ten tweede hebben we die niet op zak met het oog op diefstal. Geen paspoort? Dan moet Joris maar even mee naar buiten komen. Ik blijf zitten, maar even later gebaart een man dat ik ook naar buiten moet. Dat we bezig zijn op de pc lijkt ze niet uit te maken, ze zijn politie, zwaaien met een legitimatie wat net zo goed het lidmaatschap van de plaatselijke bibliotheek kan zijn en dwingen ons naar buiten. Joris moet in een ongemarkeerde witte lada stappen, maar dat gaat mooi niet gebeuren. De man trekt aan zn ene arm en ik aan Joors andere en in geen geval laat ik hem in die auto stappen. Als ze zonodig willen dat we ons paspoort laten zien, dan lopen ze maar mee naar ons hotel. In het Farsi wordt een boel tegen ons gezegd en wij blijven in het Engels voet bij stuk houden dat we niet die auto in gaan. Een van de mannen komt vervolgens aanlopen met plastic tierap handboeien, ik gil alles bijelkaar, hoe meer omstanders hoe beter, is er dan verdomme nietmand die Engels spreekt?? Een oude baas dient zich aan en legt aan de mannen (inmiddels 6 man sterk!) uit dat we naar ons hotel willen lopen. Dat moet dan maar, maar wel met een voortdurende duw in Joors rug worden we de straten doorgeleid naar het hotel. Wat een gestoorde situatie, het lijkt wel of we criminelen zijn! Mustafa, de manager van ons hotel, kijkt met grote geschrokken ogen, als wij met de politie komen binnenlopen. Snel halen we de paspoorten tevoorschijn en Mustafa sommeerd ons naar onze kamer, let him do the talking. Ze willen kopien maken van ons paspoort en verdwijnen weer. Ruim een uur later wordt er op de deur geklopt. De politie heeft een Engelse docent van de universiteit gesommeerd ons uit te leggen dat er “no problem” meer is, “Sorry, but it is their work”.... Mijn God, lekkere manier van omgaan met toeristen, het geeft je te denken wat ze met verdachte Iraniers doen... De schrik zat er bij ons goed in en sorry alleen voelde niet voldoende, maar Mustafa maande ons tot stilte en het leek maar het beste om onze ongenoegens alleen nog maar tegen elkaar te uiten en niet meer tegen de politie. De rust keerde weder en we wilden zo snel mogelijk weg uit deze zwaar conservatieve plaats (alle vrouwen gaan gehuld in zwarte chador). Vanuit Quchan hebben we de bus op en neer genomen naar Mashhad om ons Turkmeens visum op te halen. Net aangekomen in Mashhad ontmoeten we op straat Abbas, een carpetdealer. Hij nodigt ons uit om mee te komen naar zijn huis en familie om daar te lunchen en te slapen of eventueel na de lunch op zoek te gaan naar een hotel. Hij blijft aandringen en we hebben toch niks beters te doen, de Turkmeense ambassade is pas de volgende ochtend open dus besluiten we met Abbas mee te gaan. Fantastische kerel! Boeiende uitleg over tapijten, het verschil tussen handgeweven en machinale producten, hand- en fabrieksmatig geverfd, kilims, kurdisch en baluch... hij neemt ons mee naar z’n werkplaats waar we z’n dochter ontmoeten en hij laat ons veel verschillende werken zien. Daarna door naar de rest van de familie voor de lunch (dinerachtig), heerlijk! Z’n vrouw is een fantastische kok en zowel Abbas als z’n zoon spreken goed Engels. Abbas is de eerste Iranier die we ontmoeten die pro-regering is. Hij is dan ook erg anti-Israel en anti-Amerika en wil ons graag van zijn mening overtuigen. Interessante discussie volgen tot diep in de avond. We blijven de nacht daar en de volgende ochtend brengt z’n zoon ons naar de Turkmeense ambassade. Daarna moeten we naar Abbas z’n winkel komen in de bazar. Na enen hebben we het visum op zak en keren we terug naar de bazar, waar Abbas ons de rest van de middag op sleeptouw neemt langs z’n Afghaanse opzichtster en een aantal tapijtwevers, in een van de armere wijken van Mashhad. We kijken onze ogen uit. Boeiend en triest tegelijk als je bedenkt dat Abbas werken levert aan een aantal Europeaanse kopers die de werken voor het viervoudige in Europa verkopen en die veelal nog vragen om kortingen terwijl er hier onder barre omstandigheden precisiewerk wordt verricht, dat nauwelijk betaald wordt... We leren deze middag veel, in vele opzichten. Indrukwekkend, als we ooit een tapijt gaan kopen, dan gaan we hier zeker naar terug. Aan het eind van de middag belanden we weer in het huis van Abbas voor wederom een heerlijke maaltijd. De volgende ochtend wordt het tijd voor ons om weer terug te gaan naar Quchan, maar Abbas wil ons nauwelijks laten gaan. Hij lijkt beledigd als we nadat we de hele ochtend nog in zijn winkel in de bazar hebben gezeten om nog meer prachtige werken te aanschouwen afscheid willen nemen. Toch zetten we door en keren met de bus terug naar Quchan. Via een prachtige weg door de bergen verlaten wij Iran. Gemengde gevoelens. Stel is blij dat ze dr hoofddoek eindelijk weer af kan, de gastvrijheid en vriendelijkheid van veel Iraniers is indrukwekkend, de regering en (geheime) politie geeft het een unheimisch tintje. Boeiende cultuur, fantastische gebouwen, prachtig handwerk, mooie steden. Fascinerend land. Maar we zijn blij als we aan de andere kant van de grens staan. Stempel hier en daar en op naar Turkmenistan! Helaas is er een groep Turkmeense studenten voor ons bij de grens en hun bagage wordt volledig uitgeplozen, elke onderbroek wordt binnenstebuiten gekeerd en we zijn zo een uur verder voordat wij aan de beurt zijn. We bereiden ons voor op het ergste, maar niets is minder waar. Een korte check naar de hoeveelheid geld die je meebrengt, wapens en drugs en snelle blik in drie van onze tassen en “welcome to Turkmenistan”. Dat ging soepel. We rollen de berg af naar Asghabat. De wolkenkrabbers lachen ons tegemoet. Turkmenistan is een wonderlijk land. Pesident Niyazov leidt aan grootheidswaanzin en probeert van Ashgabat het Manhattan van Turkmenistan te maken. Huizenblokken van arme Turkmenen gaan plat om er de meest posherige kantoorgebouwen voor in de plaats te zetten. Spiegelglazen, luxe entrees, watervallen, alles glimmend en goud en... zo dood als een pier, want de hele handel staat leeg! Uiterlijke schijn, daar is de beste man goed in, overal staat z’n hoofd op afgebeeld: op televisie een gouden icoontje, op winkels, overheidsgebouwen en hotels z’n vriendelijk lachende gezicht. Hij heeft een standbeeld van zichzelf laten maken in goud dat met de zon meedraait, zodat z’n aangezicht altijd naar de zon toegericht is. Moet ik nog verder gaan? Het verschil met het platteland en deze pracht en praal is schrijnend, er is geen waterleiding, men poept op de poepdoos, de verscheidenheid aan producten is minimaal, witte kool voert de boventoon. Helaas is het moeilijk om een toeristenvisum te krijgen voor Turkmenistan, en hadden we slechts zeven dagen transit om de 700km van Iran naar Uzbekistan te doorkruisen. In Ashgabat wisselt Joor geld op de achterbank van een zwarte lada met getinte ramen, waar het geld van onder de stoelen vandaan komt. Op de zwarte markt krijg je het viervoudige voor je dollars, dan als je naar de bank gaat. Vervolgens is het doorpezen in de verzengende hitte, temperaturen in de middag van boven de 40 graden. De weg is vlak en saai en voert langs kleine boerendorpen en door woestijnlandschap. We drinken liters water en nog steeds lijkt het niet genoeg, de urine is diepgeel. We fietsen tot Mary, kamperen vijf nachten langs de weg. Inkopen doen we in treurige Russische winkeltjes die leger dan leeg zijn. Tomaten en komkommers, dat is het rantsoen. Ik raak weer kilo’s kwijt. Vanaf Mary besluiten we de trein te nemen naar Turkmenabad. Overdag gaat ie niet en we leggen aan de vrouw in het loket uit dat we dan wel snachts willen. We gaan weg met twee kaartjes voor 00.30u 9 juni. Beetje rondlummelen en eten in Mary en als het donker wordt wachten op het station. Het wordt drukker en drukker. Twee treinen naar Ashgabat, militairen die de mensen tegenhouden om in de trein te stappen en eerst de kaartjes willen controleren. Dan komt onze trein, een half uur te laat. De fietsen passen niet in onze coupe, wagon 11, en moeten bij de bagage helemaal vooraan. Daar blijkn we een “kwitantia” te moeten hebben... Die hebben we niet, maar de baas kan ons niet uitleggen hoe we daar aan komen, ondertussen wordt er dus niks ingeladen... Dan komen er nog wat mannetjes bij en niemand spreekt Engels. De trein wil vertrekken dus dan hup de hele lading toch maar in de bagagewagon. Rennen naar wagon 11, maar die is te ver en we worden gesommeerd in wagon 3 in te stappen. Dan begint een weerzinwekkende tocht door stampvolle, nauwelijks verlichte wagons met mensen overal, op de grond, slapend, zittend, zwetend, groezelig, donker, gecombineerd met de beelden van instappen onder militaire bewaking krijgen we Auschwitz flashbacks van onze Polenreis. Uiteindelijk aangekomen in onze wagon blijken onze plaatsen verzegd. Onze kaartjes zijn volgens de steward niet in orde... Volgens hem hebben we kaartjes voor de tiende... Das dus de volgende dag. Maar wederom wordt er geen Engels gesproken en wij spreken nog steeds geen Russisch en we worden naar de coupe van de stewards gebracht, eentje met twee bedjes. De ene steward is echter zwaar over de zeik en wil graag slapen en vindt dat wij maar uit de trein moeten, wij vinden van niet. Nadat we nogmaals zijn lastiggevallen dat we moeten betalen voor het bed, omdat onze kaartjes ongeldig zijn, maar wij onze onschuld blijven claimen mogen we na veel zessen en zevens het onderste bed houden en slapen we opgevouwen nog een paar uurtjes. Na deze onrustige nacht checken we in een hotel in Turkmenabad in en slapen, slapen, slapen de hele dag weg. Om vervolgens zaterdag 10 juni de grens met Uzbekistan te passeren. Gisteren zijn we in Bukhara, Uzbekistan gearriveerd. Nu drie dagen rusten rondkijken en daarna gaan we richting Samarkand.